Zwangerschapsecho

Sinds november 2007 bezitten wij een eigen echo-apparaat. Om echo's te maken moet je als verloskundige een uitgebreide extra opleiding volgen. Indien deze opleiding met succes is afgesloten ben je gecertificeerd echoscopiste. Voor de gespecialiseerde echo's (nekplooimeting en structureel echoscopisch onderzoek) is een aanvullende opleiding nodig. De gespecialiseerde echo's worden gedaan bij "Diagnostiek voor U" in Eindhoven.
De echo's voor termijnbepaling, ligging en placentalokalisatie gebeuren op onze eigen praktijk.

Er zijn tal van redenen om tijdens de zwangerschap een echo uit te laten voeren. Hieronder noemen we enkele van de meest voorkomende redenen:

• Intacte zwangerschap: In bepaalde gevallen, bijvoorbeeld bij zeer ruim bloedverlies, kan een echo gemaakt worden om vast te stellen of de zwangerschap intact is.
• Termijnbepaling: Als er twijfel is over de duur van de zwangerschap, dan kan deze met behulp van een echo worden vastgesteld. Dit is overigens alleen mogelijk als u niet langer dan 18 weken zwanger bent. Daarna is de groei van het kind te onregelmatig om een juiste termijnbepaling te kunnen uitvoeren.
• Placenta : Het kan belangrijk zijn om te weten waar de placenta zich in de baarmoeder bevindt. Met een echo is de plaats gemakkelijk vast te stellen.
• Ligging: Soms kan de huisarts of de verloskundige bij het onderzoek van uw buik niet precies bepalen hoe het kind in de baarmoeder ligt. Op een echo is dat eenvoudig te zien.
• Groei van het kind : Bij twijfel of bij vermoeden van een groeiachterstand of een te forse groei, kan het nodig zijn de groei van het kind met meerdere echo's te volgen.

Voorbereiding
Als je nog geen 14 weken zwanger bent, moet je blaas tijdens het onderzoek goed gevuld te zijn. Dit kun je bereiken door 2 uur voor het onderzoek te plassen en meteen daarna een halve liter te drinken en niet meer naar het toilet te gaan. De volle blaas verplaatst namelijk de baarmoeder, waardoor deze beter in beeld te brengen is.
Ben je langer dan 14 weken zwanger, dan hoeft u geen voorbereidingen te treffen. De baarmoeder bevat dan voldoende vruchtwater en zal daardoor tijdens het onderzoek goed zichtbaar zijn.
Ben je minder dan 10 weken zwanger dan is het soms niet mogelijk via de buik een echo te maken. U moet er rekening mee houden dat er een inwendige echo gemaakt wordt via de vagina. Dit onderzoek is niet pijnlijk, hooguit wat ongemakkelijk.

Uitvoering onderzoek
Van het onderzoek ondervind je geen hinder. Het enige dat je voelt is de "transducer", een soort camera, die tegen je buik wordt gehouden. De transducer zendt geluidsgolven uit en vangt ze op. De teruggekaatste golven worden omgezet in beelden die direct op het scherm te zien zijn. Vooraf wordt op je buik een soort gel aangebracht, die ervoor zorgt dat er optimaal gebruik gemaakt kan worden van de uitgezonden geluidsgolven. Een echo is onschadelijk voor jou en je baby. In de afgelopen 30 jaar heeft wetenschappelijk onderzoek uitgewezen dat de geluidsgolven die bij een echo worden gebruikt, geen aanwijsbare schade veroorzaken bij moeder of kind. Voor alle zekerheid hanteren wij een voorzichtig beleid: we verrichten alleen een echo als het onderzoek een antwoord kan geven op een medische vraag. Met andere woorden: alleen als het echt noodzakelijk is.

Bij elk echo-onderzoek wordt gecontroleerd of het hartje klopt. De echoscopist(e) beoordeelt de hoeveelheid vruchtwater en de placenta. Daarnaast verricht hij of zij metingen aan het lichaam van het kind. Wat voor metingen dat zijn, hangt af van de duur van de zwangerschap. Op deze wijze wordt een globaal beeld van uw kind verkregen.

Kansbepaling Downsyndroom

Inleiding
Elke zwangere hoopt op een gezonde baby. Helaas worden er soms kinderen geboren met een lichamelijke en/of een verstandelijke handicap. Het is mogelijk tijdens de zwangerschap een schatting te maken van de kans op een kind met het Downsyndroom.

Nekplooimeting (NT-meting)
Vroeg in de zwangerschap, tussen de 11de tot 14de week kan met behulp van een echo-onderzoek de dikte van de huid van de nek van de baby, de nekplooi, gemeten worden. Er is een verband tussen de dikte van de nekplooi en de aanwezigheid van (chromosomale) afwijkingen. Bij een verdikte nekplooi stijgt de kans op Downsyndroom. Door de uitslag van de nekplooimeting te combineren met andere gegevens, zoals de leeftijd van de zwangere, de zwangerschapsduur en bloedonderzoek, kan de kans op het krijgen van een kind met het Downsyndroom berekend worden.

Bloedonderzoek (1e trimester serumscreening)
Ook de waarden van sommige stoffen in het bloed van de moeder kunnen in verband worden gebracht met de aanwezigheid van (chromosomale) afwijkingen. Bij de 1e trimester serumscreening wordt tussen de 11de tot 14de week de hoeveelheid van twee stoffen (hCG en PAPP-A) in het bloed van de zwangere bepaald. Door de uitslag weer te combineren met de leeftijd van de zwangere, de zwangerschapsduur en de nekplooimeting, kan worden berekend of er een verhoogde kans bestaat op een kind met het Downsyndroom.

Procedure
Schriftelijke informatie is vaak niet voldoende om te kunnen beslissen of je een nekplooimeting en/of een bloedonderzoek wilt laten verrichten. Op je eerste controle geven we, als je dat wilt, meer informatie over dit onderzoek. Voor beide testen is het belangrijk dat uw zwangerschap verder is dan 11 weken en niet verder dan 14 weken. Als u een afspraak maakt, wordt naar de duur van uw zwangerschap gevraagd. Tijdens de afspraak vindt eerst het echo-onderzoek plaats en daarna de bloedafname. De uitslag van alleen het echo-onderzoek kunt u direct vernemen. De uitslag van het bloedonderzoek en de combinatie van beide testen duurt ongeveer 10 dagen. Deze uitslag wordt gestuurd naar de verloskundige.

Kosten
Clienten bij wie geen medisch (genetisch) risico bestaat, zal het onderzoek in rekening worden gebracht (ongeveer EUR 140,-). Van een medisch risico is sprake wanneer u 36 jaar of ouder bent en/of bij het voorkomen van erfelijke afwijkingen in de familie.

Structureel Echoscopisch Onderzoek (SEO)

Algemeen
Dit echoscopisch onderzoek is bedoeld om te beoordelen of de organen van je kind op een normale wijze zijn aangelegd.
De meeste kinderen zijn gelukkig gezond, maar helaas hebben enkele kinderen lichamelijke problemen die soms ernstig kunnen zijn. Als je niet wilt weten of je kind een aangeboren afwijking heeft, is het beter geen gebruik te maken van deze echo.
Soms blijkt het onderzoek onduidelijk te zijn of wordt vermoed dat er een afwijking aanwezig is, die er later toch niet blijkt te zijn. Dit kan onzekerheid en zorgen veroorzaken. Als je wel gebruik maakt van deze echo, gaan wij er vanuit dat je volledig geinformeerd wilt worden over alle bevindingen.

Procedure
Schriftelijk informatie is vaak niet voldoende om te kunnen beslissen of je een Structureel Echoscopisch Onderzoek wilt laten verrichten. Daarom geven we je tijdens je tweede controle informatie over deze echo. De meest geschikte periode voor het onderzoek is een zwangerschapsduur van 20 tot 22 weken. Tijdens het onderzoek vertelt de echoscopist(e) wat ze/ hij ziet. Een schriftelijk rapport van het onderzoek wordt gestuurd naar de verloskundige.

Meer informatie
Op de website www.erfocentrum.nl vind je meer informatie over erfelijkheid, zwangerschap en perinatale zorg, en medische biotechnologie. Het erfocentrum vertrekt informatie aan publiek en relevante beroepsgroepen door middel van websites, schriftelijk voorlichtingsmateriaal en voorlichtingsbijeenkomsten. Daarnaast kan men telefonisch of per e-mail vragen stellen aan de Erfolijn.